Aktualności

16-08-2016

W niedzielę 14 sierpnia generał Ben Hodges oraz generał Piotr Patalong wraz z amerykańskimi i polskimi oficerami odwiedzili dworek marszałka Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. Wizyta była częścią podróży historyczno-wojskowej poświęconej Bitwie Warszawskiej.[więcej]

14-09-2016

Polscy i ukraińscy pisarze, historycy, literaturoznawcy spotkali się dziewiętnasty raz na „Dialogu Dwóch Kultur”. Konferencja odbyła się w dniach 4-10 września w Krzemieńcu i Kamieńcu Podolskim na Ukrainie. Jej współorganizatorem jest Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku.[więcej]

12-08-2016

Szanowni Państwo,

informujemy, że w dniu 14 sierpnia (niedziela) dworek "Milusin" będzie nieczynny.

Wszystkich zainteresowanych zwiedzaniem zapraszamy 15 sierpnia w godz. 10:00 - 16:00

 

 

 [więcej]

21-06-2016

Serdecznie zapraszamy na bezpłatny cykl letnich warsztatów graficznych dla młodzieży, podczas którego wspólnie nauczymy się jak przygotowywać zdjęcia do stworzenia retro fotografii, projektów graficznych oraz do opracowania wystawy plenerowej. Jeśli interesujesz się historią lokalną, lubisz fotografować i chcesz kreatywnie spędzić razem z nami kilka wakayjnych dni, te warsztaty są dla Ciebie.

 [więcej]

01-08-2016

Nakładem Wydawnictwa Znak ukazała się nowość „Piłsudski do czytania” pod redakcją Zdzisława Najdera i Romana Kuźniara, nad którą patronat objęło Muzeum Józefa Piłsudskiego i Fundacja Rodziny Piłsudskich.[więcej]

31-05-2016

Wybór Józefa Piłsudskiego na urząd Prezydenta RP

Paweł Duber

Zdobycie władzy przez Józefa Piłsudskiego nie rozstrzygało jeszcze formy jej sprawowania. 14 maja 1926 r. dotychczasowy Prezydent RP Stanisław Wojciechowski ustąpił z zajmowanego przez siebie stanowiska. Podobnie uczynił prezes Rady Ministrów Wincenty Witos, który złożył rezygnację w imieniu całego rządu. Zgodnie z przepisami konstytucji marcowej obowiązki głowy państwa objął marszałek Sejmu Maciej Rataj. To właśnie on dzień później powołał do życia I gabinet Kazimierza Bartla, w którym Piłsudski objął stanowisko ministra spraw wojskowych. Wszyscy spodziewali się jednak, iż wkrótce to on otrzyma z rąk Zgromadzenia Narodowego najwyższą godność w państwie. Najbliższe tygodnie pokazały, jak bardzo się mylili w swoich ocenach.[więcej]

12-05-2016

Przewrót majowy 1926 r.

Paweł Duber

 

Zamach majowy 1926 r. stanowi z pewnością najbardziej kontrowersyjne zagadnienie w życiorysie Piłsudskiego. Dla jednych był to krwawy pucz wojskowy, który wyniósł do władzy człowieka, nie mogącego zaspokoić swoich ambicji w istniejącym systemie politycznym, dla innych natomiast rozpaczliwa próba ratowania państwa targanego wewnętrznymi konfliktami. Jest to także jedno z tych wydarzeń, wokół których narosło przez lata wiele mitów i niejasności. Co tak naprawdę wydarzyło się w maju 1926 r. na ulicach Warszawy?[więcej]

12-05-2016

Marszałek, zjadacze chleba i anioły

Prof. Grzegorz Nowik

 

Ulubionym poetą Józefa Piłsudskiego był Juliusz Słowacki. W swojej ostatniej woli Marszałek umieścił cytat z Beniowskiego, mówiący
o wyborze gniazda – zamiast domu – na skałach orła i kończący się słowami: „Tak żyłem”.

Myśląc o sobie, Piłsudski wielokrotnie cytował słowa poety także z wiersza Testament mój:

Jednak zostanie po mnie ta siła fatalna,
Co mi żywemu na nic... Tylko czoło zdobi;
Lecz po śmierci was będzie gniotła niewidzialna,
Aż was, zjadacze chleba — w aniołów przerobi.

„Siła fatalna” nie oznacza, oczywiście, siły negatywnej. Fatum to los. „Siła fatalna” jest zatem siłą kształtującą los. Józef Piłsudski obdarzony był siłą, która kształtowała los Polski i Polaków, wpływała i nadal wpływa na ich postawy.[więcej]

11-05-2016

Licealni znawcy historii oręża polskiego w Warszawie!

Finał Olimpiady tematycznej „Losy żołnierza i dzieje oręża polskiego”.

 

W dniach 2-4 czerwca odbędą się zawody finałowe IX edycji Olimpiady „Losy żołnierza i dzieje oręża polskiego”. W ciągu dwóch dni zmagań zawodnicy z całej Polski zmierzą się w siedmiu konkurencjach. Finałowa rywalizacja wyłoni najlepszych spośród 56 finalistów. [więcej]

23-03-2016

Informujemy, że dworek "Milusin" będzie nieczynny w następujących dniach:

Wielknanoc: 26,27 i 28 marca

Majówka: 1, 2 i 3 maja

Boże Ciało: 26 maja

 

W pozostałe dni dworek jest czynny od środy do niedzieli w godz. 10:00-16:00.

Zapraszamy![więcej]

Konferencja „Trzy konstytucje 1919-1921-1935. Państwo, jego ustrój i konstytucje w myśli politycznej Józefa Piłsudskiego po 1918 r.”

05-10-2016

...

Wprowadzenia w temat konferencji dokonał prof. Grzegorz Nowik z Muzeum Józefa Piłsudskiego i Instytutu Studiów Politycznych PAN.
Wygłaszając referat  „Józef Piłsudski a parlamentaryzm polski w pierwszych latach niepodległości” prof. Nowik stwierdził, że Józef Piłsudski jest ojcem parlamentaryzmu polskiego w XX wieku. Jego decyzja – jako Tymczasowego Naczelnika Państwa – o rozpisaniu wyborów wprowadzała Polskę na drogę legalizmu. A zarazem była dalej idąca niż plany stworzenia przez endecję Rady Narodu Polskiego czy Rad Delegatów Robotniczych przez komunistów. Ich powstanie groziłoby nieuchronnie wojną domową i dezintegracją państwa.  Prof. Grzegorz Nowik podkreślił, że wybory ze stycznia 1919 r. były jednocześnie plebiscytem za odrodzeniem się Rzeczypospolitej. W tym kontekście godna uwagi jest wysoka frekwencja, jedna z najwyższych w całej historii wyborów parlamentarnych w Polsce, sięgająca w niektórych okręgach do 90 proc.

Wyłoniony w wyniku tych wyborów Sejm Ustawodawczy miał ogromną władzę, jakiej nie miało żadne inne ciało ustawodawcze kiedykolwiek w Polsce – podkreślił prof. Nowik – a posłowie uważali, że są nie tylko wybrańcami narodu, ale czuli się też uprawnieni do decydowania dosłownie w każdej sprawie.  Pierwszy poważny konflikt między Józefem Piłsudskim jako Naczelnikiem Państwa a Sejmem miał przyczynę w zapisie konstytucji mówiącym, że Naczelnik Państwa powołuje rząd w porozumieniu z Sejmem. Ten zapis można było bowiem różnie interpretować.

Mówiąc o wizji ustroju państwa w myśli politycznej Józefa Piłsudskiego, dr. hab. Marek Sioma (UMCS) przypomniał wypowiedzi Marszałka, że złe obyczaje sejmowe są gorsze od złej konstytucji, jak również, że kłamstwo jest podstawą życia politycznego w Polsce. Dr. Sioma dodał jednak, że Piłsudski tę ostatnią opinię później łagodził. Marszałek uważał, że trzeba włożyć dużo pracy wychowawczej, by społeczeństwo polskie podniosło swój dość niski poziom wyrobienia politycznego.

Dr hab. Paweł Duber z Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku w referacie „Problem izb ustawodawczych w myśli politycznej Józefa Piłsudskiego po przewrocie majowym” stwierdził, że Józef Piłsudski nie był przeciwny parlamentaryzmowi, a jego krytyka polskiego parlamentu dotyczyła złego działania tej instytucji. Piłsudski uważał, że parlament jest niezbędny dla sprawnego funkcjonowania państwa. Oczekiwał jednak, że będzie się zajmował tylko sprawami najważniejszymi, a nie wszystkim.  Po wyborach z 1930 r. Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem miał większość głosów w parlamencie.  Jak zauważył dr hab. Duber, parlament stał się wówczas skutecznym narzędziem rządzenia, lecz jednocześnie nie odzwierciedlał nastrojów społecznych. Mówiąc o wyborach z 1928 i 1930 r., które odbyły się w atmosferze nacisków ze strony władz, dr hab. Duber postawił pytanie: czy i  jak bardzo można naginać prawo lub nawet łamać zasady demokratyczne w imię racji wyższych.

Dyskusję wzbudził odczytany referat prof. Krzysztofa Kawalca (Uniwersytet Wrocławski) o Józefie Piłsudskim i ugrupowaniach politycznych. Zdaniem prof. Kawalca Józef Piłsudski uważał, że partie są tworem ambicji ich liderów, a nie wyrazem pragnień ludzi.  Pozaurzędowego wpływu Józefa Piłsudskiego na życie polityczne po przewrocie majowym nie da się – według prof. Kawalca – porównać z podobnym wpływem liderów partyjnych, którzy nie pełnili funkcji państwowych. W przeciwieństwie do nich, Marszałek nie musiał się liczyć z opinią społeczną. Po maju straciła ona także znaczenie, bo według prof. Kawalca, skład parlamentu nie w pełni zależał od wyborców.

Prof. Marek Kornat (IH PAN) odnosząc się do referatu prof. Kawalca stwierdził, że po przewrocie majowym, zdolność do wyłaniania elit w oparciu o opinię wyborców została wprawdzie ograniczona, lecz nie była zniesiona, a Marszałek używał argumentu siły jak na lekarstwo. Prof. Grzegorz Nowik zauważył natomiast, że w II Rzeczpospolitej rodziła się i wzmacniała ogromna podmiotowość społeczeństwa, znajdująca wyraz w istnieniu licznych organizacji społecznych, zawodowych i kulturalnych.  Polskie Państwo Podziemne powstało właśnie na fundamentach społeczeństwa obywatelskiego II Rzeczpospolitej.

Dr Marek Tarczyński, mówiąc o kwestii organizacji najwyższych władz wojskowych w myśli politycznej Józefa Piłsudskiego, stwierdził, że problem miejsca armii w państwie jest także i dziś przedmiotem dyskusji.  Koncepcją Józefa Piłsudskiego było oddzielenie naczelnych władz wojskowych od ministra spraw wojskowych. Siły zbrojne powinny podlegać Inspektorowi Generalnemu, ten zaś – prezydentowi. Przy takim rozwiązaniu do wojska nie miałaby dostępu polityka, nie zależałoby też ono od dyskusji sejmowych. Konstytucja z 1935 r. wymieniała armię wśród instytucji państwowych podległych prezydentowi. Wcześniej jednak, w latach 1923-1926, kwestia organizacji i podporządkowania władz wojskowych była przedmiotem ostrego sporu między Józefem Piłsudskim a jego oponentami.

O krytyce totalitaryzmu w wypowiedziach Józefa Piłsudskiego mówił prof. Marek Kornat
(IH PAN). W opinii Marszałka bolszewicka Rosja nie miała nic wspólnego z socjalizmem, natomiast realizowała program nowoczesnego niewolnictwa. Piłsudski podkreślał, że nie należy oceniać Rosji według miar europejskich. Co do faszyzmu włoskiego, Piłsudski zwracał uwagę, że opiera się on o skodyfikowaną doktrynę, a to oznacza skostnienie myśli.  Sądził, że system wodzowski na krótką metę może dać dobre rezultaty dla państwa, lecz gdy wodza zabraknie, może grozić kryzys, który zniweczy pozytywne dokonania. Prof. Kornat zauważył, że zarówno Józef Piłsudski, jak i Roman Dmowski uważali, że faszyzm włoski wyrasta ze specyfiki Włoch i jego idee nie mogą być przeniesione na grunt polski. Oceniając niemiecki narodowy socjalizm, Józef Piłsudski wskazywał, że jest to bardzo dynamiczny ruch polityczny, który nie tylko chce zmienić ustrój, lecz także ma ambicje ukształtownia nowego człowieka.
Marszałek był zdecydowanym przeciwnikiem poszukiwania inspiracji dla Polski w ustrojach totalitarnych.  (t.s.)