Aktualności

02-08-2017

 

Informujemy, że w dniu 14 sierpnia br. Biuro Muzeum będzie nieczynne.

 

 [więcej]

13-07-2017

 

20150217_KulturaDostepna.jpgInformujemy, że Muzeum Józefa Piłsudskiego podpisało umowę z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego na realizację projektu O niepodległości dla każdego w ramach programu ministra Kultura Dostępna. Celem projektu jest stworzenie specjalnych scenariuszy lekcji muzealnych o niepodległości, uwzględniających specyficzne potrzeby dzieci z różnymi rodzajami niepełnosprawności, i zrealizowanie ich w szkołach oraz placówkach edukacyjnych na terenie województwa mazowieckiego. Dodatkowa pula lekcji będzie zarezerwowana dla szkół w miejscowościach odległych od dużych centrów kultury. Pragniemy, aby projekt sprzyjał włączeniu wszystkich dzieci do przyszłorocznych obchodów 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

mkidn_01_cmyk.jpg

 

 

 

 [więcej]

14-02-2017

niepodlegla-logotyp-podstawowy.jpg

W Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego trwają prace nad Programem Wieloletnim "Niepodległa" na lata 2017-2021, w ramach którego finansowane będą projekty kulturalne dotyczące obchodów stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości. Z pierwszym dniem lutego bieżącego roku rozpoczęły się konsultacje publiczne Projektu. Spotkania konsultacyjnych odbędą się:
21 lutego 2017 r., o godz. 11 w Centrum Historii Zajezdnia we Wrocławiu
28 lutego 2017 r., o godz. 11 w Departamencie Ochrony Zabytków MKiDN, ul. Ksawerów 13 w Warszawie.
Szczegóły dotyczące Programu: http://bip.mkidn.gov.pl/pages/posts/ogloszenie-2102.php[więcej]

04-11-2016

pilsudski.jpg

Ilustrowana biografia jednego z najwybitniejszych Polaków, przygotowana na 80-tą rocznicę jego śmierci. Poznamy drogę, jaką przebył, od bogatego paniczyka do ascetycznego męża stanu, wyrastającego ponad swoją epokę.

Charyzmatyczny przywódca i strateg, uwielbiany za życia i po śmierci, otoczony kultem. Budzący sprzeczne opinie wśród historyków i polityków. Jaki był naprawdę ukochany „Dziadek” Polaków?

Publikacja dostępna na stronie "Polityki" --> tutaj

 [więcej]

24-11-2016

23 i 25 listopada 2016 r. w Paryżu z inicjatywy stowarzyszenia Ile-de-France en Varsovie i Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu, przy wsparciu Ambasady Polskiej w Paryżu, odbędą się dwie konferencje o Józefie Piłsudskim. Podczas konferencji Muzeum reprezentował będzie dr hab. Paweł Duber.

Pierwsza z konferencji odbędzie się 23 listopada w Bourg-la-Reine, 51 Boulevard du Maréchal Joffre, Salle des Colonnes. Dr hab. Paweł Duber wygłosi podczas niej wykład pt. Józef Piłsudski i jego pobyt w Sulejówku. Z kolei 25 listopada w Bibliotece Polskiej w Paryżu odbędzie się konferencja pt. Józef Piłsudski i obrona zachodu, podczas której podejmowane będą zagadnienia dotyczące polityki międzynarodowej Piłsudskiego, wojny 1920 r. i stosunków polsko-francuskich po 1918 r.[więcej]

12-12-2016

12 grudnia 1916 r. z Krakowa do Warszawy przyjechał brygadier Józef Piłsudski. Na dworcu warszawsko-wiedeńskim powitało Komendanta dosyć liczne grono legionowych oficerów, jak też wielu mieszkańców Warszawy. Powitanie przybyłych nieco wcześniej (1 grudnia) oddziałów Legionów Polskich, jak i nieco później byłego dowódcy I Brygady, odbyło się w jakże odmiennej aurze od tej z sierpnia 1914 r. Zaledwie dwa lata wcześniej na nadchodzące do Warszawy wieści o oddziałach strzeleckich, które wyruszyły do boju z wojskami rosyjskimi z Krakowa do Królestwa Polskiego, częstokroć reagowano negatywnie, niemalże utożsamiając owe oddziały z „pruskimi sługusami”. Tutaj bowiem dość powszechnie nadal panowało przekonanie, iż „nasze wojsko”, to Polacy służący w carskiej armii. Jednakże epopeja Legionów Polskich radykalnie zmieniła nastroje społeczne, a brygadier Józef Piłsudski w oczach wielu rodaków stał się bohaterem narodowym.[więcej]

31-10-2016

2 listopada 1866 r. w Zułowie przyszedł na świat Bronisław Piłsudski, starszy brat Marszałka Józefa Piłsudskiego, wybitny etnograf i badacz kultur autochtonicznych ludów Sachalinu i Pomorza Amurskiego, który na daleką Syberię trafił jako zesłaniec w 1887 r., za udział w spisku na życie cara Aleksandra III.[więcej]

06-10-2016

19 października Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku oraz Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego i Stowarzyszenie Muzealników Polskich organizują III Spotkania Muzealne z Niepodległością.

Konferencja rozpocznie się w biurze naszego Muzeum, przy ul. Dominikańskiej 25 w Warszawie o godz. 10.00.

Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z programem.[więcej]

22-09-2016

Serdecznie zapraszamy na konferencję naukową „Trzy konstytucje 1919–1921–1935”.

Państwo, jego ustrój i instytucje, w myśli politycznej Józefa Piłsudskiego po 1918 r.[więcej]

05-10-2016

Trzecia konferencja naukowa dotycząca myśli politycznej Józefa Piłsudskiego odbyła się 4 października 2016 r. w Instytucie Historii PAN w Warszawie. Poświęcona była zagadnieniom ustrojowym II Rzeczpospolitej, w tym konstytucjom, funkcjonowaniu parlamentaryzmu, miejscu armii w strukturach państwa, opiniom na temat demokracji, autorytaryzmu i totalizmu. Organizatorami konferencji były: Instytut Historii PAN i Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku.[więcej]

XIX „Dialog Dwóch Kultur”

14-09-2016

...

Pierwsza, trzydniowa część „Dialogu”, obfitująca w wiele naukowych referatów i dyskusji odbyła się w Muzeum Juliusza Słowackiego w Krzemieńcu – rodzinnym mieście poety. Polskich i ukraińskich uczestników konferencji przyjmowała z wielką gościnnością Tatiana Senina, dyrektor muzeum.

„Dialog” rozpoczął się od złożenia kwiatów na grobie Salomei Słowackiej, matki Juliusza na Cmentarzu Tunickim oraz pod pomnikiem Tarasa Szewczenki, wybitnego ukraińskiego poety i prozaika.

Kilka wystąpień poświęconych było twórczości Juliusza Słowackiego, m.in. prof. Władysław Makarski z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego wygłosił wykład „Słowackiego świadomość języka i tekstu poetyckiego”. Dr Jan Wolski z Uniwersytetu Rzeszowskiego wygłosił referat o przyjaźni łączącej ukraińskiego poetę Jewhena Małaniuka z polskimi literatami, Jarosławem Iwaszkiewiczem, Jerzym Stempowskim i Józefem Łobodowskim. Małaniuk był oficerem armii ukraińskiej walczącej ramię w ramię z Polakami przeciw bolszewickiej Rosji w 1920 r. Prof. Henryk Duda z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego mówił natomiast o Iwanie Franko drugiej, obok Szewczenki, wielkiej postaci literatury ukraińskiej.

Mariusz Olbromski, inicjator „Dialogu” rozpoczętego w 1997 r., dyrektor Muzeum Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku mówił o Chocimiu, Okopach św. Trójcy i Kamieńcu Podolskim w literaturze polskiej. Uczestnicy „Dialogu” odwiedzili Okopy – miejsce akcji jednej z części dramatu „Nie-Boska komedia” Zygmunta Krasińskiego. Okopy, w których zachowały się resztki polskich fortyfikacji z XVII w., były miejscem boju konfederatów barskich z Rosjanami. W Okopach została odśpiewana pieśń konfederatów, której tekst napisał Juliusz Słowacki.  Wizyta w Okopach była okazją do spotkania z panią Agatą Bielą, najstarszą Polką z tej miejscowości, odznaczoną niedawno Oficerskim Krzyżem Zasługi RP za podtrzymywanie polskości i starania o odbudowę kościoła (spalonego przez UPA).

Prof. Mirosława Kuflowa-Ołdakowska z KUL wygłosiła wykład o Stanisławie Vincenzie, oficerze Wojska Polskiego podczas wojny z bolszewicką Rosją, wybitnym znawcy i piewcy Huculszczyzny, autorze dzieła „Na wysokiej połoninie”. Uczestnicy „Dialogu” zwiedzili Muzeum Huculszczyzny w Kołomyi, oprowadzani przez panią Irenę Hulaj, nauczycielkę języka polskiego w tym mieście.

Od pięciu lat współorganizatorem „Dialogu Dwóch Kultur” jest Muzeum Józefa Piłsudskiego. W tym roku podczas „Dialogu” odbyła się sesja naukowa „Polskie i ukraińskie drogi do niepodległości 1918-1920”. Organizator sesji, prof. Grzegorz Nowik z Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku i Instytutu Studiów Politycznych PAN, nakreślił miejsce Ukrainy w myśli geopolitycznej Piłsudskiego. Wskazał, że Józef Piłsudski, pochodzący z kresów wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, był uwrażliwony na sprawy narodowościowe. Wbrew stanowisku dużej części społeczeństwa oraz Narodowej Demokracji, Piłsudski uważał, że należy podjąć trudną i bolesną dla Polaków i Ukraińców decyzję o podziale Galicji Wschodniej między Polskę a państwo ukraińskie tak, aby po obu stronach granicy znajdowała się podobna liczba ludności polskiej i ukraińskiej. Wojna polsko-ukraińska, która trwała od listopada 1918 r. do lipca 1919 r., była jednak nieunikniona. Politycy Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej dążyli do granicy na Sanie. Bez Lwowa i borsyławsko-drohobyckiego zagłębia naftowego państwo to nie miało racji bytu. Natomiast Polacy nie mogli się wyrzec Lwowa, do 1918 r. nieformalnej stolicy Polski i wielkiego ogniska polskiej nauki i kultury. Mówiąc o wymierzonym przeciw bolszewickiej Rosji sojuszu polsko-ukraińskim zawartym w 1920 r., prof. Nowik przypominał mało znany fakt, że Symon Petlura, przywódca Ukraińskiej Republiki Ludowej wypowiedział ugodę perejasławską, która związała ziemie ukraińskie z Rosją. Józef Piłsudski stał na stanowisku, że bez niepodległej Polski nie będzie niepodległej Ukrainy, jak również że niepodległość Polski nie może być trwała bez wolnej Ukrainy. W 1920 r. Polska wygrała wojnę z bolszewicką Rosją, ale przegrała wojnę o niepodległość Ukrainy.

Prof. Grzegorz Nowik zaprezentował także opublikowaną niedawno pierwszą część publikacji „Bitwa o Ukrainę. Dokumenty operacyjne (1 I  – 11 V 1920 r.)”, wydaną pod jego redakcją przez Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku przy współpracy Fundacji Rodziny Józefa Piłsudskiego. Prof. Nowik przekazał 20 egzemplarzy książki na ręce rektorów i profesorów ukraińskich uczelni i bibliotek – uczestników „Dialogu Dwóch Kultur”.

Dr Tadeusz Krząstek ze Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego w wystąpieniu na temat sojuszu Piłsudski – Petlura, stwierdził, że jest on mało znany na Ukrainie, a sama postać Petlury nie została, jak dotąd, dostatecznie spopularyzowana. Tadeusz Krząstek przypomniał, że obroną Zamościa podczas wojny Polski z bolszewicką Rosją kierował gen. Marko Bezruczko. Mówił też o upamiętnieniach Symona Petlury oraz żołnierzy armii URL w Polsce i na Ukrainie, w tym w Kamieńcu Podolskim, gdzie odbywała się druga część konferencji. W Kamieńcu na gmachu, w którym mieściła się czasowo siedziba rządu URL, znajduje się tablica poświęcona Symonowi Petlurze. Natomiast w Winnicy na ścianie dworca kolejowego jest tablica upamiętniająca spotkanie Józefa Piłsudskiego z Symonem Petlurą. Zdaniem dr. Krząstka prochy Petlury powinny być sprowadzone z Paryża na Ukrainę.

Dr Krząstek zaprezentował film dokumentalny „Trudne braterstwo” Mirosława Chojeckiego, poświęcony polsko-ukraińskiemu sojuszowi w 1920 r. Zauważył, że tematyka filmu jest odkryciem dla większości Ukraińców.  W dyskusji po filmie Dmytro Pawłyczko, poeta i były ambasador Ukrainy w Polsce, przypomniał słowa Jerzego Giedroycia, że sojusz Polski z Ukrainą jest ważniejszy niż wstąpienie Polski do NATO. Dodał też, że nie ma dwóch narodów tak bardzo związanych ze sobą jak Polacy i Ukraińcy. W jego wystąpieniu nie zabrakło odniesień do obecnej sytuacji Ukrainy toczącej na swoich ziemiach wschodnich wojnę z rosyjskimi separatystami.

W tym kontekście uderzająco aktualnie zabrzmiało wystąpienie Mykoły Żulińskiego, członka korespondenta Ukraińskiej Akademii Nauk. Prof. Żuliński mówił o traktacie politycznym Apolla Nałęcz-Korzeniowskiego (ojca Josepha Conrada). Zawarta została w nim uwaga, że Europa nie wie i nie domyśla się, jakie zagrożenie płynie ze strony Rosji, jak również, że Rosja uciekając od problemów wewnętrznych, wszczyna wojny poza swoimi granicami.

Dr. Zbigniew Palski z Instytutu Studiów Politycznych PAN, przedstawiając ukraińskie i polskie pieśni wojskowe z lat 1914-1918, wskazał, że formacja Ukraińskich Strzelców Siczowych była odpowiednikiem Legionów Polskich. W tych ochotniczych formacjach zgromadził się bowiem kwiat ideowej, patriotycznej młodzieży – polskiej i ukraińskiej.  Dla Strzelców Siczowych Pieśń „Czerwona kałyna” była tym, czym dla legionistów „Marsz I Brygady”.

Walkę Polski i Ukrainy o niepodległość w polskich podręcznikach szkolnych oraz tekę edukacyjną „Razem o wolność. Sojusz polsko-ukraiński 1920” wydaną przez Muzeum Historii Polski przedstawił dr Paweł Rokicki, pracownik naukowy ISP PAN. Dr Rokicki stwierdził, że nie widzi niczego złego w tym, jeśli Polacy i Ukraińcy nie dojdą do porozumienia w sprawie interpretacji pewnych faktów historycznych.

O karpackich bojach żołnierzy Legionów i ich upamiętnieniach mówił dr Jan Skłodowski ze Stowarzyszenia Historyków Sztuki. Na przełęczy Rogodze Wielkie znajduje się wciąż krzyż postawiony w latach II Rzeczpospolitej. Zastąpił on krzyż drewniany wzniesiony przez legionistów, którzy przez tę przełęcz (nazywaną w II Rzeczypospolitej przełęczą Legionów), przeszli z terenu Królestwa Węgier do Galicji. Groby legionistów znajdują się m.in. w Rafajłowej – która w czasie, gdy stacjonowali tam żołnierze Legionów, zyskała miano Rzeczpospolitej Rafajłowskiej.

Podczas „Dialogu Dwóch Kultur” mówiono także o latach II wojny światowej. Maria Wrzeszcz z KUL przedstawiła sylwetkę Stefana Iwanickiego, krzemienieckiego księdza męczennika. Był proboszczem parafii w Krzemieńcu. W latach sowieckiej i niemieckiej okupacji zaangażował się w działalność ZWZ/AK, przyjmował przysięgi od żołnierzy, wystawiał fałszywe metryki osobom zagrożonym, w tym również Żydom. Po ukraińskim donosie został aresztowany przez gestapo i rozstrzelany w 1943 roku w więzieniu w Równem.

Dr Marta Gugała mówiła o wierszach Wojciecha Wencla, w których pojawił się temat zbrodni wołyńskiej („Krwawa niedziela”, nawiązująca do kulminacyjnego momentu mordów dokonywanych przez UPA w dniu 11 lipca 1943 r.). Zauważyła, że w przeciwieństwie do zbrodni katyńskiej, a także zagłady Żydów, eksterminacja Polaków na Wołyniu jest słabo obecna w polskiej literaturze i sztuce. A właśnie one mają ogromną rolę do odegrania, pokazując kwestie moralne i psychologiczne wydarzeń z historii. Dr. Gugała stwierdziła, że w optyce Wencla zbrodnia wołyńska była skutkiem ideologicznego zaprzeczenia podmiotowości człowieka. Poezja ma ożywiać przeszłość, przypominać o tożsamości i powinności wobec przodków. Ale powinno to się dziać w duchu miłości oraz przebaczenia. Marta Gugała stwierdziła, że temat zbrodni UPA może wejść do kultury masowej poprzez film „Wołyń” Wojciecha Smarzowskiego.

W „Dialogu Dwóch Kultur” brała także udział młodzież polska i ukraińska. „Kawiarenka literacka” z Uniwersyteckiego I Liceum im. Juliusza Słowackiego w Chorzowie zaprezentowała sześć programów poetyckich. Na jeden z nich, zamykający krzemieniecką część konferencji, została specjalnie zaproszona młodzież studiująca w krzemienieckiej Akademii Humanistyczno-Pedagogicznej, a także ucząca się w polskiej szkółce w Krzemieńcu. Młodzieżowy ukraiński zespół na zakończenie krzemienieckiego rozdziału „Dialogu Dwóch Kultur” przestawił piosenki ukraińskie.

Pod tablicą na gmachu ukraińskiej szkoły w Tarnopolu, upamiętniającą istnienie w tym miejscu w latach 1918-1939 liceum im. Juliusza Słowackiego, polska młodzież złożyła kwiaty. W gmachu szkoły zwiedziła izbę pamięci poświęconą poecie.

Organizatorami tegorocznego „Dialogu Dwóch Kultur” byli: Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie”, Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, Muzeum Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku oraz Instytut Studiów Politycznych PAN.  (t.s.)

dsc_1119.jpg

dsc_1054_-_kopia.jpg

dsc_1098.jpg

dsc_1177.jpg

dsc_1234.jpg

dsc_1297.jpg