Józef Piłsudski jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich postaci historycznych XX wieku. Jego wyjątkowe dokonania stawiają go na pierwszych miejscach wśród postaci, które są naszą dumą narodową. Dowodem są choćby liczne inicjatywy społeczne nazywania jego imieniem ulic i placów, szkół i uczelni, jednostek organizacyjnych stowarzyszeń społecznych i organizacji pozarządowych, stawiania pomników i tablic pamiątkowych.

 

       Mimo niekwestionowanego statusu symbolu narodowego
       Józef Piłsudski nie miał muzeum.

 

Muzeum Józefa Piłsudskiego w Belwederze utworzone przed wojną na mocy ustawy istniało do 1939 r., a kres jego działalności przyniosła okupacja niemiecka oraz powojenne komunistyczne zniewolenie. Jego zbiory zostały rozproszone (część uratowała rodzina, część zostało przekazanych do Muzeum Narodowego) i rozgrabione podczas wojny,  a po wojnie (m.in. wywiezione do Rosji Sowieckiej). Obecnie w podziemiach Belwederu znajduje się zbiór pamiątek po Józefie Piłsudskim przekazanych przez Janusza Ciborowskiego, ale ze względu na fakt, iż pałacyk jest miejscem zamieszkiwania Prezydenta Rzeczypospolitej, zbiory te nie są udostępniane zwiedzającym.

Do utworzenia Muzeum Józefa Piłsudskiego w Zułowie nie doszło mimo podjęcia stosownych decyzji. Dwór spalił się przed I wojną światową, a teren został zdewastowany przez lata sowieckiej gospodarki. Wykupiony przez Związek Polaków na Litwie jest obecnie adaptowany (zgodnie z inspiracją przedwojennego planu) na potrzeby parku kulturowego z izbą muzealną poświęconą rodzinie Piłsudskich.

Dworek „Milusin”, dom rodzinny Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, przetrwał II wojnę światową, ale jego wyposażenie oraz pamiątki zostały rozgrabione w Polsce Ludowej, a budynek przeznaczony na przedszkole.

 

W 1989 r., staraniem Towarzystwa Przyjaciół Sulejówka, Dworek „Milusin” oraz otaczający go teren został wpisany do rejestru zabytków.

W 1990 r. rodzina Józefa Piłsudskiego – córki Marszałka – Wanda i Jadwiga wraz z wnukami powróciły z emigracji do Polski. Od 1994 r. założona przez nie Fundacja Rodziny Józefa Piłsudskiego przy wsparciu Towarzystwa Przyjaciół Sulejówka prowadziła starania o odzyskanie Dworku „Milusin” i „Drewniaka” oraz utworzenie Muzeum Józefa Piłsudskiego.

Ideę tę wsparły władze miasta Sulejówek, przekazując Fundacji – 10 listopada 2000 r. – historyczny Dworek „Milusin”, a z czasem również sąsiedni budynek „Drewniak” oraz wydzierżawiając teren z „Willą Bzów” pod budowę nowoczesnego gmachu muzealnego.

Zwieńczeniem tych starań było powołanie 10 listopada 2008 r. przez Fundację Rodziny Józefa Piłsudskiego oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nowej instytucji kultury – Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku.



opracował prof. Grzegorz Nowik