Kresowi rycerze, łowcy przygód, aeroplany. Wojna polsko-bolszewicka w modelarstwie Łukasza Bocha | otwarcie wystawy, oprowadzanie kuratorskie i spotkanie z twórcami
Co: otwarcie wystawy, oprowadzanie kuratorskie, rozmowa z twórcami
Kiedy: 15 sierpnia 2026 r. (sobota), godz. 15.00-18.00
15:00 Otwarcie wystawy pt. „Kresowi rycerze, łowcy przygód, aeroplany. Wojna polsko-bolszewicka w modelarstwie Łukasza Bocha” i oprowadzanie kuratorskie | przed wejściem głównym do Muzeum
16:00 Rozmowa z twórcami wystawy Łukaszem Bochem i Michałem Janikiem z udziałem gościa specjalnego pułkownika rezerwy Andrzeja Roguckiego z 23 Bazy Lotnictwa Taktycznego w Mińsku Mazowieckim, którą poprowadzi redaktor Marek Siuta | Salonik
Bilety: wstęp wolny
Kto dał Polsce skrzydła? Czy jeden model samolotu może zmienić sposób opowiadania o historii?
15 sierpnia w Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku otworzymy wystawę „Kresowi rycerze, łowcy przygód, aeroplany. Wojna polsko-bolszewicka w modelarstwie Łukasza Bocha”. To opowieść o narodzinach polskiego lotnictwa wojskowego i wojnie polsko-bolszewickiej, widzianej z perspektywy ludzi, którzy tworzyli historię – pilotów, obserwatorów oraz mechaników.
Ta wystawa zaczyna się od… jednego modelu samolotu
Jak wspomina jej autor, Łukasz Boch – wszystko zaczęło się od próby wiernego odtworzenia jednej maszyny. Z pozoru niewielki projekt przerodził się w coś więcej niż hobby. Stopniowe odkrywanie przeszłości: analiza fotografii, lektura meldunków, prowadziły do następnych pytań, odkryć i ludzi. Budowa jednego modelu dała początek, jak sam mówi, „przyjemnej obsesji”, z której narodziły się książka i wystawa.
Nie była to jednak wyłącznie praca modelarska. Każdy prezentowany na wystawie samolot został odtworzony na podstawie żmudnych badań źródłowych. Autor analizował fotografie z epoki, wojskowe meldunki, dokumentację jednostek lotniczych oraz relacje uczestników wydarzeń, aby ustalić nie tylko typ maszyny, ale również jej oznaczenia, malowanie, wyposażenie, a także przypisać ją do konkretnej załogi i konkretnego momentu w historii. W wielu przypadkach wymagało to zestawiania rozproszonych informacji z wielu archiwów i kolekcji oraz weryfikowania utrwalonych przez lata błędów i nieścisłości.
Ku niepodległości
Choć punktem wyjścia ekspozycji są modele samolotów, nie jest to wystawa o technice ani rozwoju lotnictwa. Samoloty stają się przewodnikami po losach ludzi, którzy w pierwszych latach niepodległości tworzyli polskie lotnictwo wojskowe. Każdy model prowadzi do historii konkretnego pilota, obserwatora lub mechanika. Za każdą maszyną kryją się decyzje podejmowane w ułamkach sekund, odwaga, codzienna służba i często dramatyczne losy jej załogi.
Ekspozycja świadomie odchodzi od klasycznej, chronologicznej opowieści o wojnie polsko-bolszewickiej. Nie koncentruje się na przebiegu bitew ani działaniach sztabów. Pokazuje historię z perspektywy ludzi, którzy każdego dnia wykonywali loty rozpoznawcze i bojowe, naprawiali uszkodzone maszyny budując od podstaw polskie lotnictwo wojskowe. To właśnie ich praca, determinacja i odwaga współtworzyły zwycięstwo 1920 roku.
Wśród bohaterów wystawy znaleźli się m.in. Roman Bejm, Józef Krzyczkowski i Tadeusz Dzierzgowski – żołnierze Wojska Polskiego, których losy pokazują, że historia wojny 1920 roku nie zakończyła się wraz z podpisaniem pokoju. Ich biografie są opowieścią o pokoleniu, które walczyło o niepodległość, a następnie współtworzyło odradzające się państwo.
W grafice wykorzystano fotografię z wystawy „Kresowi rycerze, łowcy przygód, aeroplany. Wojna polsko-bolszewicka w modelarstwie Łukasza Bocha”.
Wydarzenie w ramach „Święto Wojska Polskiego” 14-16 sierpnia 2026. Pełny program trzydniowych obchodów znajdziesz tutaj: Święto Wojska Polskiego | 14–16 sierpnia – Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku
