Konferencja: XXVI Dialog Dwóch Kultur

XXVI Dialog Dwóch Kultur 2026
15-18 września 2026
Lublin – Kozłówka – Sulejówek – Warszawa

PROGRAM

15 września
16 września
17 września
18 września

15 września 2026 (wtorek)
Muzeum Wincentego Pola w Lublinie | ul. Kalinowszczyzna 13, 20-129 Lublin

10.00–10.30 Powitanie uczestników XXVI Dialogu Dwóch Kultur

▪️ Prof. dr hab. Grzegorz Nowik | Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku
▪️ Mariusz Olbromski | Stowarzyszenie Pisarzy Polskich, Oddział w Warszawie
▪️ Switłana Bajtaliuk | Departament Kultury i Turystyki Tarnopolskiej Administracji Wojskowej
▪️ Helena Haśkiewicz | Muzeum Juliusza Słowackiego w Krzemieńcu
▪️ Mykoła Matwijuk, Igor Huk | Burmistrzowie Krzemieńca
▪️ Prof. dr hab. Mykoła Kuracz, Prof. dr hab. Afanasij Łomakowycz | Akademia Humanistyczno-Pedagogicznej im. T. Szewczenki w Krzemieńcu)

Konferencja „Józef Łobodowski – orędownik współpracy Polski i Ukrainy”

10.30–10.45 Aktualność poglądów Józefa Łobodowskiego na kwestie stosunków polsko-ukraińskich | Prof. dr hab. Ludmiła Siryk, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie10.45–11.00 O poezji emigracyjnej Józefa Łobodowskiego | Prof. dr hab. Alicja Jakubowska-Ożóg, Uniwersytet Rzeszowski
11.00–11.15 Przygody wydawcy z Józefem Łobodowskim | Mgr Bernard Nowak, Wydawnictwo Test
11.15–11.30 Rola lubelskiego środowiska literackiego w tłumaczeniach i popularyzacji literatury ukraińskiej przed rokiem 1939 | Mgr Ewa Łoś
11.30–11.45 Trudny dialog polsko-ukraiński Józefa Łobodowskiego | Dr Paweł Libera, Biuro Badań Historycznych IPN, Instytut Historii PAN11.45–12.00 Koncepcje polityki wschodniej Jerzego Giedroycia | Mgr Agnieszka Kaczmarska, Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku
12.00–12.15 Moje spotkania z Łobodą | Mgr Piotr Jegliński, Wydawnictwo Editions Spotkania

12.45–13.30 Wizyta na grobie Józefa Łobodowskiego na cmentarzu przy ul. Lipowej w Lublinie
14.00–14.45 Przejazd do Kozłówki i obiad
15.15–17.00 Zwiedzanie Muzeum Zamoyskich w Kozłówce
19.00–20.00 Przejazd do Sulejówka i kolacja

16 września 2026 (środa)
Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku

9.30–11.00
• Zwiedzanie wystawy czasowej „Dusza pomiędzy światami. Ajnowie – rdzenni mieszkańcy północnej Japonii i etnograf Bronisław Piłsudski” | Oprowadza kurator wystawy Dr Jadwiga Rodowicz-Czechowska, wicedyrektorka Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku,
• Co jest, a co nie jest istotą wyniku naukowego Bronisława Piłsudskiego | Wykład mistrzowski Prof. dr hab. Alfreda Majewicza, Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu

11.00–11.15 W drodze do wolności. Syberyjska odyseja Zygmunta Mineyki | Mgr Elżbieta Nadolska, Fundacja Instytut Juliusza Słowackiego w Warszawie

Konferencja „Pamięć wspólnego dziedzictwa”

11.15–11.30 Stosunki ukraińsko-polskie jako proces historyczno-cywilizacyjny | Prof. dr hab. Lesia Aleksijewec, Tarnopolski Narodowy Uniwersytet Pedagogiczny im. W. Hnatiuka
11.30–11.45 Ołeksa Nowakiwski (1872-1935) i ukraińscy studenci Szkoły i Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w latach 1892-1904 | Mgr Ivanna Matkowska, Towarzystwo Przyjaciół Nauk im. K. M. Osińskiego w Przemyślu
11.45–12.00 Jan Matejko a sprawy rusińskie | Prof. dr hab. Anna Nasiłowska, Instytut Badań Literackich PAN,
12.00–12.15 Uniwersytet Jagielloński jako Alma Mater wybitnych przedstawicieli ukraińskiej elity intelektualnej |
Prof. dr hab. Dariia Mytsan, Karpacki Uniwersytet Narodowy im. W. Stefanyka w Iwano-Frankiwsku

12.15–12.45 Przerwa kawowa

12.45–13.00 Schowane w archiwach. Zachowane rękopisy o historii Europy Środkowej Uniwersytetów w Wilnie i Lwowie z dwudziestolecia międzywojennego | Prof. dr hab. Maciej Franz, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
13.00–13.15 W poszukiwaniu europejskiego domu. Chrześcijański kulturalizm na Ukrainie i w Polsce w latach 1920–1930 | Dr hab. Wołodymyr Mykytiuk, Instytut Badań nad Twórczością Iwana Franki,
13.15–13.30 Lwów przewodnikiem po wspólnym dziedzictwie kulturowym. Doświadczenia polonistyki lwowskiej w nauczaniu języka i kultury polskiej jako obcej | Doc. dr Oksana Lozynska, Narodowy Uniwersytet Lwowski im. I. Franki, dr Julia Stefanyszyn, Narodowy Uniwersytet Lwowski im. Iwana Franki
13.30–13.45 Działalność Jewgienija Czykalenki – architekta ukraińskiej przestrzeni informacyjnej w okresie pobytu w Polsce 1920–1925 | Mgr Tamara Markiełowa, Czasopismo „Żinka”,

13.45–14.30 Przerwa obiadowa

14.30–14.45 Między wspólnotą doświadczeń a odmiennością kodów kulturowych. Lakuny kulturowe w języku polskim i ukraińskim lat 90. XX wieku | Prof. dr hab. Nataliia Shcherbii, Karpacki Uniwersytet Narodowy im. W. Stefanyka w Iwano-Frankiwsku
14.45–15.00 Recepcja twórczości Oksany Zabużko w Polsce jako instrument konstruowania kulturowego wizerunku Ukrainy | Prof. dr hab. Lech Suchomłynow, Uniwersytet Warszawski
15.00–15.15 Dialog ze światem trwający trzy stulecia | Prof. dr hab. Walentyna Sobol, Uniwersytet Warszawski
15.15–15.30 Rola pamięci w badaniach nad przeszłością Ukrainy | Dr Amelia Korzeniewska, Instytut Pileckiego w Berlinie, Towarzystwo Naukowe im. J. I. Paderewskiego
15.30–15.45 Mogiły chłopskie z inskrypcjami polskimi w rejonie przygranicznym jako przyczynek do badań nad tożsamością narodową tamtejszych włościan | Dr Urszula Olbromska, Przemyśl
15.45–16.15 Przerwa kawowa

Konferencja „Juliusz Słowacki i Krzemieniec”

16.15–16.30 Mowa kwiatów w poezji i listach Juliusza Słowackiego | Dr hab. Renata Gadamska-Serafin, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
16.30–16.45 Krzemieńczanin Hipolit Skimborowicz i jego Muzeum Starożytności | Mgr Joanna Kiwilszo, Uniwersytet Warszawski
16.45–17.00 Dokumenty dotyczące powstania Muzeum Juliusza Słowackiego w Krzemieńcu | Prof. Hanna Kapustyan, Krzemieńczucki Narodowy Uniwersytet im. Mychajła Ostrogradskiego
17.00–17.15 Represje w latach 1940-1941 wobec studentów krzemienieckiego Instytutu Nauczycielskiego | Dr Wołodymyr Sobczuk, Akademia Humanistyczno-Pedagogiczna im. T. Szewczenki w Krzemieńcu
17.15–17.30 Dialogi ukraińsko-polskie w kontekście krzemienieckim (1998–2004) | Mgr Tamara Sienina, Muzeum Juliusza Słowackiego w Krzemieńcu
17.30–17.45 Wilhelm Auterhoff, fotografik. Niemiec, który walczył o Polskę | Mgr Helena Haśkiewicz, Muzeum Juliusza Słowackiego w Krzemieńcu
17.45–18.00 Tablice poświęcone Juliuszowi Słowackiemu na Pokuciu | Dr Jarosław Krasnodębski, Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie

18.00–19.00 Kolacja

17 września 2026 (czwartek)
10.00–12.00 Zwiedzanie Muzeum Jana III Sobieskiego w Wilanowie

Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku
Konferencja „Sąsiedzi Polski i Ukrainy. Wspólne dziedzictwo kulturowe”

13.00–13.45 Polacy – Białorusini. Z dziejów kształtowania się relacji wzajemnych w latach 1863-1918 | Prof. dr hab. Dariusz Tarasiuk, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
13.45–14.00 Litwa i Białoruś w powstaniu 1863-1864 roku w świetle memoriału Mariana Dubieckiego | Dr Emil Noiński, Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku
14.00–14.15 Czy Białorusini są tolerancyjni? Wnioski oparte na metodzie definicji kognitywnej | Prof. dr hab. Jadwiga Kozłowska-Doda, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
14.15–14.30 Kultura wojskowa wołyńskiej magnaterii. Między tradycją ruską a modelem koronnym (druga poł. XVI – pierwsza poł. XVII wieku) | Dr Witalij Galiszewski, Akademia Humanistyczno-Pedagogiczna im. T. Szewczenki w Krzemieńcu
14.30–14.45 Huculszczyzna a Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej | Prof. dr hab. Aleksander Smoliński, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

14.45–15.30 Przerwa obiadowa

15.30–15.45 Cechy regionalne w języku poezji Jana Rożanowskiego, współczesnego lirnika z Miżan | Dr Irena Kulik, Towarzystwo Przyjaciół Grodna i Wilna
15.45–16.00 „Jak Ruscë przëszlë. Kaszëbë 1945”. Wystawa czasowa i wydarzenia towarzyszące sposobem opowiadania o historii Kaszubów w Książnicy profesora Gerarda Labudy w Wejherowie | Dr Michał Hinc, Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie, Instytut Kaszubski w Gdańsku
16.00–16.15 Nazwiska Ukraińców przesiedlonych z Polski na tereny Tarnopolszczyzny. Aspekt leksykalno-semantyczny |
Dr Hałyna Baczyńska, Tarnopolski Narodowy Uniwersytet Pedagogiczny im. W. Hnatiuka,
16.15–16.30 Polsko-ukraińskie praktyki pamięci wizualnej w czasie wojny. Sztuka świadectwa i jej reprezentacje na Instagramie w transnarodowym obiegu kulturowym (2022–2025) | Dr Yana Hladyr, Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, Przyazowski Uniwersytet Techniczny Państwowy,
16.30–16.45 O sposobie, ilości i znaczeniu dostaw węgierskiego materiału wojennego do Polski w sierpniu 1920 roku |
Dr Piotr Uwijała, Polskie Towarzystwo Historyczne, Oddział w Katowicach
16.45–17.00 Mosin wz. 1891 – broń z okresu wojny z bolszewicką Rosją | Dr Stefan Artymowski, Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku

17.00–17.30 Przerwa kawowa

Konferencja „Przenikanie kultur”

17.30–17.45 Józef Piłsudski a Tarnopol. Lokalne projekty w ramach polityki pamięci II Rzeczypospolitej |
Dr Nadija Biłyk, Tarnopolski Narodowy Uniwersytet Pedagogiczny im. W. Hnatiuka
17.45–18.00 Seweryn Goszczyński jako twórca „szkoły ukraińskiej” polskiego romantyzmu (W 225. rocznicę urodzin i 150. rocznicę śmierci) | Prof. dr hab. Eugeniusz Nachlik, Instytut Iwana Franki NAN Ukrainy
18.00–18.15 Dom na skrzyżowaniu. Muzeum Iwana Franki na tle wielokulturowego Lwowa (wymiar ukraińsko-polski) | Dr Bohdan Tychołoz, Muzeum Narodowe Iwana Franki
18.15–18.30 Dorobek artystyczny Ireny-Romany Nosyk w kontekście zachowania pamięci rodzinnej oraz wystawy muzealnej w posiadłości Gorbaczewskich | Dr Anastasia Mirosznyk, Lwowski Narodowy Uniwersytet im. I. Franki
18.30–18.45 Kazimierka. Dawne sanktuarium maryjne na Wołyniu | Mgr Maria Wrzeszcz (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II),
18.45–19.00 Fotograf Adam Śmietański. Od Brzeżan do szczytów sławy światowej | Mgr Mykoła Prociw, Muzeum Krajoznawcze w Brzeżanach
19.00–19.15 Polscy kompozytorzy Wołynia w XIX wieku. Dziedzictwo zapomnianych nazwisk | Mgr Irena Kazymirska Państwowy Uniwersytet Humanistyczny w Równem
19.15–19.30 Wizerunki Sadyka Paszy w zbiorach Muzeum Niepodległości. Przyczynek do ikonografii pisarza | Mgr Małgorzata K. Piekarska, Muzeum Niepodległości w Warszawie

19.30–20.30 Kolacja

18 września 2026 (piątek)

9.30–10.30 – Uroczyste złożenie kwiatów pod pomnikami Tarasa Szewczenki i Juliusza Słowackiego przez delegację polsko-ukraińską.

Państwowy Instytut Wydawniczy, ul. Foksal  17, 00-372 Warszawa
Konferencja: „Literatura bez granic”

10.00–10.15 Lwów Jana Parandowskiego | Mgr Mariusz Olbromski, Stowarzyszenie Pisarzy Polskich
10.15–10.30 Dumki ukraińskie Henryka Jabłońskiego (Henryka z Baru) | Dr hab. Wałerij Kornijczuk, Narodowy Uniwersytet Lwowski im. I. Franki
10.30–10.45 Trudności przekładu poetyckiego (na przykładzie tłumaczenia Prologu do poematu „Mojżesz” Iwana Franki) | Mgr Switłana Wynnyczenko, Lwowski Uniwersytet Narodowy im. I. Franki we Lwowie
10.45–11.00 Autentyzm wzruszenia. Wołyńskie korzenie twórczości Władysława Milczarka | Prof. dr hab. Jan Wolski, Uniwersytet Rzeszowski
11.00–11.15 Geneza і ewolucja ukraińskiej tradycji pieśniarskiej | Ałeksandr Marczenko, Tarnopol
11.15–11.30 Badawczym tropem etnograficznym Wincentego Pola. Przyczynek do archeologii językowej | Dr Jan Musiał, Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Przemyślu
11.30–11.45 Dialog losów i twórczych światów. Antoni Malczewski i Zenon Fisz | Prof. dr hab. Ludmyła Romaszczenko, Nadazowski Państwowy Uniwersytet Techniczny
11.45–12.00 „Nie pogodzony ze światem”. Zbigniew Herbert | Prof. dr hab. Włodzimierz Toruń, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
12.00–12.15 Krytycy literaccy Andrzej Kijowski i Zbigniew Kubikowski o ZSRR | Prof. dr hab. Dorota Heck, Uniwersytet Wrocławski
12.15–12.30 Pojęcie „Bóg” w twórczości P. Soroki i J. Twardowskiego. Aspekt lingwistyczno-poznawczy | Prof. dr hab. Tetiana Wilczyńska, Tarnopolski Narodowy Uniwersytet Pedagogiczny im. W. Hnatiuka

13.00–14.00 Obiad oraz koncert fortepianowy Marii Baki-Wilczek, utwory Ignacego Jana Paderewskiego, Fryderyka Chopina.

Organizator:
Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku

Partner:
Centrum Mieroszewskiego

Współpraca:
Muzeum Juliusza Słowackiego w Krzemieńcu
Akademia Humanistyczno-Pedagogiczna im. Tarasa Szewczenki w Krzemieńcu
Muzeum Dworek Wincentego Pola w Lublinie
Państwowy Instytut Wydawniczy

UPRZEJMIE INFORMUJEMY, IŻ

• podczas Konferencji XXVI Dialog Dwóch Kultur dostępny będzie najnowszy numer Rocznika „Dialog Dwóch Kultur”;
• organizatorzy zastrzegają sobie możliwość zmian w programie spowodowanych problemami natury organizacyjnej
• organizatorzy zapewniają zakwaterowanie i zapraszają na posiłki wyłącznie osoby zgłoszone do programu konferencji