Pierwsze dni niepodległości. Polski „patchwork”, czyli pozszywany kraj – Grzegorz Nowik | bezpłatna broszura edukacyjno-promocyjna
Przed kolejnym Świętem Niepodległości Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku wydało kilkudziesięciostronicową, bogato ilustrowaną zdjęciami, dokumentami i mapami, broszurę edukacyjno-promocyjną, której celem jest popularyzacja wiedzy na temat złożonego i trudnego procesu, jakim było odradzanie się Rzeczypospolitej w latach 1918-1922 – jednego z najważniejszych wydarzeń w historii Polski.
Jesienią 1918 roku ziemie polskie były poprzecinane granicami wytyczanymi przez zaborców przez półtora wieku. Punktem wyjścia dla odradzającej się Polski stały się przedrozbiorowe granice Rzeczypospolitej z 1772 roku, zgodne z zasadą ius postlimini (‘w granicach państwa’) i postulowane w programach wielu polskich partii politycznych. Na przestrzeni kolejnych dziesięcioleci granice te były jednak wielokrotnie zmieniane – najpierw przemocą w epoce napoleońskiej, następnie podczas kongresu wiedeńskiego w 1815 roku, a później przez kolejne 100 lat aż do traktatu brzeskiego w 1918 roku
Odradzające się państwo polskie, już na przełomie października i listopada 1918 roku, jeszcze przed wyzwoleniem stolicy spod okupacji niemieckiej, wkraczało w trwający cztery lata okres walk o kształt granic Rzeczypospolitej – zarówno z dawnymi mocarstwami zaborczymi, jak i państwami powstającymi na ich gruzach.
I Rzeczypospolita upadła wskutek swojej słabości, w tym przede wszystkim militarnej. Odrodzenie państwa i wykuwanie granic następowało w ogniu walk toczonych przez Wojsko Polskie, będące najważniejszym źródłem siły narodu i państwa. Droga do wolności wiodła przez tworzenie faktów dokonanych – częściej z karabinem w ręku, rzadziej za pomocą kartki wyborczej lub plebiscytowej. Walka o granice niepodległej Rzeczypospolitej toczyła się również na konferencjach pokojowych z Niemcami, Austrią i Węgrami, sowiecką Rosją i innymi państwami, ale w ostatecznym rachunku decydowała wola narodu, wyrażana siłą polskiego oręża.
Odradzanie się Rzeczypospolitej i jednoczenie jej ziem trwało ponad cztery lata, podczas których poszczególne dzielnice, ziemie i regiony przeżywały swoje PIERWSZE DNI NIEPODLEGŁOŚCI.
O Autorze:Prof. dr hab. Grzegorz Nowik – historyk specjalizujący się w dziejach II Rzeczypospolitej i myśli politycznej Józefa Piłsudskiego. Autor wielu artykułów i monografii naukowych, m.in. Zanim złamano „Enigmę”. Polski radiowywiad podczas wojny z bolszewicką Rosją 1918-1920, Myśl polityczna Józefa Piłsudskiego. Sprawy wewnętrzne, Myśl polityczna Józefa Piłsudskiego. Sprawy zagraniczne. Kieruje zespołem historyków wydających sukcesywnie dokumenty operacyjne dotyczące wojny z bolszewicką Rosją. Zastępca dyrektora Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku ds. naukowych.
Autor: prof. dr hab. Grzegorz Nowik
Wydawca: Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku
Objętość: 84 strony
Format: 165×235
Oprawa: broszura
Cena detaliczna: bezpłatna
Data premiery: 10.11.2026 r.