Gdy ważyły się losy Europy. Nieznane dokumenty wojny Polski z bolszewicką Rosją 1918–1920 | debata naukowa

Gdy ważyły się losy Europy.Nieznane dokumenty wojny Polski z bolszewicką Rosją 1918–1920

Co: debata naukowa
Kiedy: 7.11. (sobota), godz. 16:00-17.30
Gdzie: Dom Spotkań z Historią, Warszawa, ul. Karowa 20
Wstęp wolny
Debata będzie transmitowana na kanale YouTube Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku oraz Facebooku Muzeum oraz DSH.

W przededniu Narodowego Święta Niepodległości Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku i Dom Spotkań z Historią zapraszają na debatę poświęconą walce o utrzymanie niepodległości Polski i obronę jej granic w latach 1918–1920.

Punktem wyjścia do rozmowy będzie największa edycja materiałów źródłowych dotyczących najnowszej historii Polski – wielotomowa seria wydawnicza Dokumenty wojny Polski z bolszewicką Rosją 1919–1920, będąca efektem ponad trzydziestoletnich badań nad polskimi i zagranicznymi dokumentami o znaczeniu strategicznym i operacyjnym.

W świetle kilkunastu tysięcy dokumentów, w dużej mierze nieznanych wcześniej, profesorowie Grzegorz Nowik, Janusz Odziemkowski, Włodzimierz Suleja i Juliusz S. Tym podejmą temat:

wizji nowego ładu europejskiego po Wielkiej Wojnie;
imperialnych ambicji Rosji – niezależnie od jej „białej” czy „czerwonej” odsłony;
zderzenia racji stanu odradzającej się Rzeczypospolitej ze strategicznymi celami bolszewickiej Rosji;
konsekwencji wojny polsko-bolszewickiej oraz znaczenia Bitwy Warszawskiej dla losów Europy.

Czy – jak pisał lord Edgar Vincent d’Abernon – Bitwę Warszawską należy uznać za osiemnastą decydującą bitwę w dziejach świata? Czy rzeczywiście w 1920 roku ważyły się losy Europy?

Przez dziesięciolecia po II wojnie światowej obraz wojny polsko-bolszewickiej w historiografii kształtowany był w znacznej mierze na podstawie źródeł sowieckich i rosyjskich, podczas gdy polska dokumentacja strategiczna i operacyjna pozostawała rozproszona, a w dużej części także niedostępna. Dokumenty opublikowane w serii pozwalają spojrzeć na te wydarzenia z nowej perspektywy i otwierają możliwości dalszych badań nad przebiegiem konfliktu, polskim zwycięstwem oraz jego fundamentalnym znaczeniem dla kształtowania ładu europejskiego w okresie międzywojennym.

Nie stanął dotąd pomnik ani łuk triumfalny upamiętniający to zwycięstwo na miarę jego historycznej rangi. Powstało jednak dzieło trwalsze niż marmur i spiż: wielotomowa edycja kilkunastu tysięcy dokumentów, które pozwalają na nowo badać wydarzenia i decyzje współkształtujące losy odrodzonej Polski i Europy.

Uczestnicy debaty:

prof. Grzegorz Nowik – zastępca dyrektora do spraw naukowych Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, pracownik Instytutu Studiów Politycznych PAN. Kierował Zespołem Upowszechniania Tradycji oraz Komisją Symboliki Wojskowej MON, były wykładowca Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, wieloletni redaktor naczelny „Przeglądu Historyczno-Wojskowego” oraz zastępca dyrektora Wojskowego Biura Badań Historycznych. Zajmuje się badaniem dziejów najnowszych, historii harcerstwa, wojskowości i myśli politycznej, („Odrodzenie Rzeczpospolitej w myśli politycznej Józefa Piłsudskiego”, cz. I–II), kieruje zespołem wydającym dokumenty wojny 1918–1920. Laureat nagrody im. prof. Jerzego Łojka oraz dwukrotnie nagrody „Klio” Porozumienia Wydawców Książki Historycznej za monografię polskiego radiowywiadu: „Zanim złamano ENIGMĘ… rozszyfrowano REWOLUCJĘ”.

prof. Włodzimierz Suleja – wykładowca Uniwersytetu Wrocławskiego i Uniwersytetu Zielonogórskiego, b. dyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu (2000-2013) oraz b. dyrektor Biura Edukacji Publicznej IPN w Warszawie (2018-2020). Zajmuje się badaniem epoki w której żył Józef Piłsudski, autor jego biografii (wydanej dwukrotnie w 1995 i 2018 roku – „Rzecz o Józefie Piłsudskim”, monografii Polskiej Partii Socjalistycznej, autor wielu rozpraw, min.: „Orientacja Austro-polska w latach I wojny światowej (do Aktu 5 Listopada 1916 roku)”, „Tymczasowa Rada Stanu (1917)”. Dokumentował także historię współczesną: dolnośląski Marzec 1968 oraz „Solidarność” na Dolnym Śląsku jako uczestnik i współtwórca tych wydarzeń.

prof. Janusz Odziemkowski – wykładowca Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego oraz Akademii Obrony Narodowej, gdzie uruchomił i kierował katedrą europeistyki. Był Przewodniczącym Rady Kombatanckiej, członkiem Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, a także Kierownikiem Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Zajmuje się badaniem historii powszechnej oraz historii Polski XIX i XX wieku, historią polityczną, dziejami społeczeństwa polskiego XIX i XX stulecia, a także historią wojskowości i konfliktów zbrojnych. Laureat wyróżnienia Klubu Jagiellońskiego przyznawanego historykom zajmującym się dziejami najnowszymi.

Bartosz Zakrzewski – doktor nauk humanistycznych, wykładowca na Wojskowej Akademii Technicznej (WAT), członek Zarządu Stowarzyszenia Historyków Wojskowości (SHW). Od ponad 22 lat zgłębia XX-wieczną historię wojskowości. Autor lub współautor kilkudziesięciu książek naukowych i popularnonaukowych m.in.: 18 Dywizja Piechoty Wojska Polskiego w wojnie polsko-sowieckiej 1919-1921 (2016), Powstanie Warszawskie 80. rocznica wybuchu (2024), Militarne aspekty II wojny światowej (2024), Marszałek Józef Piłsudski (2024) a także ok. 700 publikacji naukowych i popularnonaukowych z zakresu historii wojskowości, biografistyki, historii motoryzacji i transportu. Członek zespołu zajmującego się edycją dokumentów operacyjnych z wojny polsko-sowieckiej 1919-1921.

Czas trwania: ok. 90 minut.
Debata będzie transmitowana na kanale YouTube Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku oraz Facebooku Muzeum oraz DSH.

Wydarzenie w ramach „Niepodległa to my! Narodowe Święto Niepodległości w Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku”. Pełny program obchodów znajdziesz tutaj: Niepodległa to my!