JÓZEF PIŁSUDSKI I JEGO ŻOŁNIERZE 1916-1918. OD KOSTIUCHNÓWKI DO LWOWA – Tomasz Stańczyk

W lipcu br. ukazała się nakładem naszego Muzeum książka, która jest kontynuacją dwóch publikacji tego autora: Józef Piłsudski i jego żołnierze w 1914 roku. Od Oleandrów do Łowczówka oraz Józef Piłsudski i jego żołnierze w roku 1915.  Znad Nidy na Wołyń.

Publikacja opowiada o bojach legionistów – nie tylko I Brygady – i o Piłsudskim jako polityku, dążącym do powstania polskiego rządu, który objąłby zwierzchnictwo nad Legionami. Hasło obozu niepodległościowego, któremu przewodził, brzmiało – Rząd i Wojsko.

Kryzys przysięgowy w lipcu 1917 roku i koniec istnienia Legionów spowodował, że legioniści rozproszyli się, jedni trafili do obozów internowana, drudzy stali się żołnierzami Polskiego Korpusu Posiłkowego, trzeci wreszcie służyli w Polskiej Sile Zbrojnej. Była też czwarta kategoria: członkowie a właściwe należałoby powiedzieć: żołnierze Polskiej Organizacji Wojskowej, wywodzący się z Legionów.

Szlak bojowy Legionów Polskich skończył się jesienią 1916 roku na Wołyniu, ale szlak bojowy części ich żołnierzy trwał nadal, walczyli w lutym 1918 r. z Austriakami pod Rarańczą i maju z Niemcami pod Kaniowem. Usiłowali nakłonić żołnierzy trzech Korpusów Polskich w Rosji do wystąpienia przeciwko armiom państw centralnych, brali udział w obronie Lwowa przed Ukraińcami w listopadzie 1918 roku. W tamtym miesiącu zaczęło powstawać Wojsko Polskie, a odtworzone pułki legionowe stały się gwardią Naczelnego Wodza – Józefa Piłsudskiego, wykonującą najcięższe zadania bojowe w wojnie z Rosją bolszewicką.

Autor tej książki pisał ją, pamiętając słowa Carla von Clausewitza: wojna jest jedynie kontynuacją polityki, tylko prowadzonej innymi środkami. Znał je doskonale Józef Piłsudski, który uważał swoje oddziały strzeleckie, a później Legiony za narzędzie do osiągnięcia politycznego celu, jakim była niepodległa Polska. W latach 1916-1917 wciąż prowadził „licytację wzwyż”, jak określał swoją postawę wobec Austriaków i Niemców, nie godząc się na czekanie na to, co dadzą ze swojej łaski Polakom.

W pierwszej połowie 1916 roku żołnierze Legionów cieszyli się względnym spokojem, gdyż linia frontu na Wołyniu zastygła. Książka pokazuje zatem także życie codzienne legionistów, ich zajęcia, prywatne pasje i zabawy. Dużo miejsca poświęcono opisowi dramatycznej i krwawej bitwy pod Kostiuchnówką w lipcu 1916 roku. Liczne cytaty z dzienników i wspomnień, nie tylko żołnierskich, pozwalają lepiej wczuć się w myśli i przeżycia zarówno oficerów, jak i szeregowych legionistów. A klimat wojennych czasów pokazują starannie dobrane liczne ilustracje.

Informacja o autorze:
Tomasz Stańczyk – współpracownik Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. Współredaktor (wraz z Maciejem Rosalakiem) dodatków historycznych dziennika „Rzeczpospolita”, m.in. serii zeszytów „Polska Piłsudskiego. Epoka, czyny i dziedzictwo Marszałka” (2009) i autor artykułów w miesięczniku „Historia do Rzeczy”.  Napisał książkę Wywalczyć Polskę. Józef Piłsudski i Legiony (Warszawa 2017). Współautor (wraz z Witoldem Paskiem) książki Polskie Termopile. Walczyli do końca (Warszawa 2016),a także (wraz ze Sławomirem Koprem) Ostatnie polskiego Lwowa (Warszawa 2019), Ostanie lata polskiego Wilna ( Warszawa 2020),  Ostatnie lata polskich Kresów (Warszawa 2020), Najdalsze Kresy. Ostatnie polskie lata (Warszawa 2021). Otrzymał nagrodę Strażnik Pamięci 2022 w kategorii twórca za cykl książek o polskości na Kresach.

ISBN 978-83-63872-85-4
Wydawca: Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku
Rok wydania: 2025
Objętość: 256 stron
Format: 165×270 mm
Oprawa: broszurowa